Wat taal ons vertelt over menselijke migratie

Tijdens de afgelopen verkiezingen behoorden ‘migratie en immigratie’ tot de meest fel bestreden onderwerpen. Mede dankzij de vluchtelingencrisis – die eigenlijk nog steeds niet voorbij is – zijn we ons meer dan ooit bewust van de grote migratiestromen, die hele bevolkingsgroepen kunnen ontaarden. Menselijke migratie is echter van alle tijden en onze taal bewijst ons dat des te meer. Geschiedenis voor het schrift? In iedere brugklas leren onze kinderen dat ‘de geschiedenis’ begint met de introductie van het schrift. Daarmee start de historie heel ruim genomen rond 3.500 v. Chr. in Mesopotamië. Zoals de Britse hoogleraar en historiograaf John Tosh al opmerkte in de inleiding van zijn boek The…

Lees meer

Waar komen de Oudhollandse maandnamen vandaan?

Het jaar begint met de louwmaand en eindigt in de wintermaand. Carnaval vieren we in de sprokkelmaand en Pasen in de grasmaand. Waar ik het over heb? – Oudhollandse maandnamen! Waar komen ze vandaan en waarom zouden taalpuristen ze nog steeds willen gebruiken? Kalenders: een rare gewoonte Hetgeen waar we eigenlijk nooit bij stilstaan, maar wat wel onze hele samenleving bij elkaar houdt is tijd en in het bijzonder tijdsaanduiding. In een voorgaand artikel bespraken we al de problemen van tijdsconceptie en hoe de opvattingen hierover verschillen tussen oost en west en hoe dit in de loop der geschiedenis is veranderd,…

Lees meer

Januari en februari waren geen maand

Iedereen die zich interesseert in de betekenis van namen heeft zich deze twee zaken wel eens afgevraagd: Hoe komt het dat de namen van de maanden september, oktober, november en december afgeleid zijn van Latijnse cijfers, te weten 7 (septem), 8 (octo), 9 (novem) en 10 (decem)? En waarom zijn deze maanden genummerd tot en met tien en niet twaalf, want er zijn immers toch twaalf maanden? Wel nu, dat is allemaal te wijten aan de introductie van de maanden januari en februari. Hoe zit dat nu precies? Maankalender Sinds het begin van onze beschaving probeert de mens al een…

Lees meer

Herfst: waar ons lastigste rijmwoord vandaan komt

Als je ’s ochtends  gewekt wordt door het zachtjes tikken van de regen. Als een dunne mist over de straten hangt, gelijkende een koud nat deken. Als een rood-gouden bladerdek afsteekt tegen een grauwe hemel. Dan weet je het zeker – het is weer herfst. Even leek het erop of dit jaar de zomer niet meer wilde eindigen, maar moeder natuur heeft nu toch sinds enkele dagen eraan toegegeven. Maar wist je dat het concept “herfst” eigenlijk een relatief nieuw verschijnsel is? Pak even een kopje thee om van de schrik te bekomen en lees dan verder. Twee seizoenen Onze jaarindeling van vier seizoenen is een vrij…

Lees meer