Plaatsnamen: een kijkje in ons verleden

Hoewel we er dagelijks langsrijden, wanneer we van thuis naar werk gaan of wanneer we vrienden en familie gaan opzoeken, staan maar weinigen stil bij dat kleine blauw-witte bordje langs de weg. Dat terwijl zo’n bescheiden plaatsnaambordje ons zoveel verteld over de lokale geschiedenis van ons dorp of stad. Plaatsnamen zijn namelijk taalkundige tijdcapsules, waarin informatie verstopt zit over de oorsprong van een woonplaats. Daarom gaan we vandaag een kijkje nemen in het verleden van de meest voorkomende plaatsnamen in Nederland en Vlaanderen. Valse vrienden Ons land alleen al telt meer dan 6.500 verschillende dorpen, steden en gehuchten, dus een…

Lees meer

Nederlands en Belgisch Limburg samen: Sprookje of historische gerechtigheid?

Deze week hield de lokale radio-omroep L1 een opiniepeiling onder haar luisteraars met de vraag of Nederlands en Belgisch Limburg samen zouden moeten gaan tot één onafhankelijk land. Volgens het radiostation zou een vergelijkbaar onderzoek dat gehouden werd vlak over de grens lovend positief zijn over dit vooruitzicht en was het merendeel van Nederlands Limburg er ook wel voor te porren. Hoewel de meningen – als je er objectief naar kijkt – sterk verdeeld lijken te zijn (in België was slechts 40% van de ondervraagden voor, in Nederland was dat een krappe 50%), rijst nu wel de vraag in hoeverre…

Lees meer

Nijmeegse donjon: eerherstel of geschiedvervalsing?

De kogel lijkt nu definitief door de kerk: Nijmegen krijgt haar donjon terug. Afgelopen dinsdag presenteerde Stichting Donjon Nijmegen haar plannen voor de replica van de Middeleeuwse woontoren, die eind 2018 zal verrijzen op de heuvel van het Valkhof. Toch is niet iedereen te spreken over dit plan. Is de reconstructie van de donjon historische eerherstel of is hier gewoon sprake van ordinaire geschiedvervalsing? Burcht aan de Waal De heuvels van Nijmegen waren sinds de Romeinse tijd al van groot militair-defensief belang, maar het was niemand minder dan keizer Karel de Grote (747-814), die tegen het einde van de 8e eeuw een…

Lees meer

Nijmegen als frontstad: dagboeken van bevrijding (1940-1945)

Afgelopen week was ik uitgenodigd om een lezing te komen geven als gastspreker namens het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis, bij de hogeschool van Nijmegen. De organisatie vroeg aan mij of ik iets kon vertellen over de geschiedenis van Nijmegen tijdens de oorlogsjaren en in het bijzonder het leven van de gewone Nijmeegse burger tijdens die periode. Dat was een interessante vraag in meerdere opzichten, maar vooral omdat deze vraag minder eenvoudig te beantwoorden is dan dat het lijkt. De klassieke geschiedschrijving heeft zich voornamelijk altijd bezig gehouden met “het Grote Verhaal”: de belangrijke data en gebeurtenissen, de politici en de veldslagen….

Lees meer